#Zdrowie
08 lipca 2021

Choroba zwyrodnieniowa stawów – przyczyny, objawy, leczenie

Choroba zwyrodnieniowa stawów stanowi najczęstszą przyczynę dolegliwości stawowych. W wyniku procesu chorobowego dochodzi do uszkodzenia lub degradacji struktur stawowych, a nawet upośledzenia funkcji zajętego chorobowo stawu. Schorzeniem może zostać dotknięty każdy staw, jednak najczęściej choroba atakuje: staw kolanowy, staw biodrowy, kręgosłup oraz stawy rąk i stóp. Częstotliwość zmian wzrasta wraz z wiekiem, ale występowanie choroby zwyrodnieniowej stawów jest zależne od wielu czynników (zarówno mechanicznych, jak i biologicznych) i często dotyka również ludzi młodych.

Postać pierwotna i wtórna

W chorobie zwyrodnieniowej stawów wyróżniamy:

  • postać pierwotną (idiopatyczną) – przyczyna nieznana, choroba rozwija się w obrębie dotychczas nienaruszonych stawów,
  • postać wtórna – w przypadku występowania czynników powodujących uszkodzenie stawu, takich jak na przykład: urazy (przewlekłe i ostre), wady wrodzone i choroby rozwojowe, choroby metaboliczne i endokrynologiczne, występowanie innych chorób kości i stawów.

Jak zbudowany jest staw?

Poszczególne stawy mają różne funkcje, dlatego też w zależności od ich umiejscowienia i przeznaczenia różnią się dokładną budową. Możemy jednak wskazać trzy typowe dla każdego stawu elementy:

  • powierzchnie stawowe – powierzchnie mogą mieć różny kształt, najczęściej jednak dzielimy je na główkę, czyli wypukłą część i panewkę stawową, czyli część wklęsłą,
  • torebka stawowa – osłona stawu, która ma za zadanie łączyć ze sobą powierzchnie stawowe,
  • jama stawowa – niewielka przestrzeń między powierzchniami stawowymi, wypełniona mazią stawową, która zmniejsza tarcie i zapewnia swobodne poruszanie.

Elementami stawu mogą być także: więzadła stawowe, obrąbek stawowy, kaletki maziowe, trzeszczki, łąkotki, kosmki maziowe, fałdy maziowe.

W chorobie zwyrodnieniowej stawów chodzi do uszkodzenia wszystkich elementów stawu.

Czynniki wpływające na ryzyko choroby zwyrodnieniowej stawów

  • nadwaga i otyłość,
  • wiek 40+,
  • wyczynowe uprawianie sportu,
  • czynniki zawodowe – praca fizyczna i nadmierne obciążenie stawów,
  • wady postawy,
  • brak aktywności fizycznej i osłabienie mięśni,
  • przebyte urazy,
  • nieprawidłowy zrost kości po złamaniu,
  • inne choroby stawów,
  • choroby metaboliczne i endokrynologiczne.

Objawy choroby zwyrodnieniowej stawów

  • ból – stopień nasilenia dolegliwości bólowych zależy od stadium choroby. Początkowo ból może być niewielki i występować jedynie podczas ruchu, a ustępować podczas spoczynku. Mogą też występować tzw. bóle startowe, czyli dolegliwości pojawiające się na początku wykonywanej czynności, występujące po czasowym bezruchu. W zaawansowanym stadium choroby zwyrodnieniowej stawów bóle mogą towarzyszyć Pacjentowi niezależnie od okoliczności (w ruchu, w spoczynku, w nocy) i znacznie przybrać na sile.
  • ograniczenie ruchomości w stawie – zajęte chorobowo stawy charakteryzują się zmniejszeniem zakresu ruchów i znacznym pogorszeniem funkcjonowania. Chorobowe zmiany w strukturze stawu prowadzą również do zaniku mięśni w jego okolicy.
  • krótkotrwała sztywność – najczęściej sztywność stawów występuje  po okresach bezruchu i spoczynku w ciągu dnia, a także po obudzeniu się i trwa krócej niż 30 minut,
  • trzeszczenia – w szczególności odczuwane w ruchu, do trzeszczenia dochodzi w wyniku degradacji stawu i tarcia o siebie powierzchni stawowych, któremu w zdrowym stawie zapobiega maź stawowa,
  • wysięk w stawie,
  • niestabilność stawu,
  • zniekształcenie stawu

Rozpoznanie i leczenie

Rozpoznanie choroby zwyrodnieniowej stawów zawsze poparte jest dokładnym wywiadem medycznym i badaniem przedmiotowym, podczas którego specjalista ocenia: wygląd stawu, dokładną lokalizację bólu, występowanie wysięku, na ile utrudniony jest zakres ruchomości w stawie, trzeszczenia w stawie, siłę mięśniową, stabilność więzadeł, czy prawidłowość postawy Pacjenta. 

Leczenie choroby zwyrodnieniowej stawów możemy podzielić na niefarmakologiczne i farmakologiczne. Postępowanie niefarmakologiczne jest niezbędnym sposobem leczenia i podstawą skutecznej terapii. Najważniejszym celem leczenia jest zmniejszenie dolegliwości odczuwanych przez Pacjenta oraz przywrócenie sprawności w jak największym stopniu.

Leczenie choroby zwyrodnieniowej stawów jest indywidualnie dopasowane do Pacjenta i przyczyn, z powodu których występuje schorzenie. Może ono obejmować:

  • dietoterapię –  w chorobie zwyrodnieniowej stawów niezwykle ważne jest utrzymanie prawidłowej masy ciała. U Pacjentów z nadwagą występuje ryzyko wystąpienia znacznie cięższego przebiegu choroby,
  • rehabilitację – odpowiednio dobrana aktywność fizyczna i rehabilitacja pomogą przywrócić sprawność w stawie, zmniejszyć dolegliwości i utrzymać prawidłową siłę mięśniową,
  • odciążenie stawu – do tego celu używa się pomocy, takich jak: stabilizatory, ortezy, wkładki ortopedyczne, kule, laski chodziki,
  • podawanie leków zmniejszających ból,
  • podawanie glikokortykosteroidów,
  • dostawowe podanie kwasu hialuronowego, czyli naturalnie występującego w ludzkim organizmie głównego elementu płynu stawowego, który odpowiada za kontrolowanie prawidłowej siły tarcia między elementami chrząstki stawowej,
  • terapia osoczem bogatopłytkowym, czyli autologicznym materiałem pobranym z obwodowej krwi Pacjenta, bogatym w czynniki wzrostu stymulujące komórki do regeneracji.

Ostatnie wpisy na blogu

17 maja 2022#Zdrowie

Terapia Goldic® – leczenie w ortopedii i kontuzjach sportowych, film z zabiegu

11 kwietnia 2022#Zdrowie

Choroba Parkinsona – objawy, przyczyny, diagnoza, leczenie

28 lutego 2022#Zdrowie

Wpływ pracy zdalnej i nieprawidłowej masy ciała na bóle kręgosłupa wśród Polaków

03 lutego 2022#Bez kategorii

OrtoGo Centrum Medyczne Wola – poznaj nas bliżej

Strzałka ikona
Odwiedź blog

Potrzebujesz pomocy w
doborze lekarza?

Nie wiesz, który specjalista będzie odpowiedni dla Ciebie?
Zostaw numer telefonu, a nasi pracownicy skontaktują się z Tobą.

Pliki cookies na ortogo.pl

Używamy plików cookies w celu zapewnienia prawidłowego działania strony internetowej zgodnie z zasadami opisanymi w naszej polityce cookies.

Ustawienia preferencji plików cookies:

Niezbędne, funkcjonalne cookies
Zawsze Włączone
Wydajnościowe cookies
Marketingowe cookies