#Zdrowie
08 lipca 2021

Choroba zwyrodnieniowa stawów

Choroba zwyrodnieniowa stawów stanowi najczęstszą przyczynę dolegliwości stawowych. W wyniku procesu chorobowego dochodzi do uszkodzenia lub degradacji struktur stawowych, a nawet upośledzenia funkcji zajętego chorobowo stawu. Schorzeniem może zostać dotknięty każdy staw, jednak najczęściej choroba atakuje: staw kolanowy, staw biodrowy, kręgosłup oraz stawy rąk i stóp. Częstotliwość zmian wzrasta wraz z wiekiem, ale występowanie choroby zwyrodnieniowej stawów jest zależne od wielu czynników (zarówno mechanicznych, jak i biologicznych) i często dotyka również ludzi młodych.

Postać pierwotna i wtórna

W chorobie zwyrodnieniowej stawów wyróżniamy:

  • postać pierwotną (idiopatyczną) – przyczyna nieznana, choroba rozwija się w obrębie dotychczas nienaruszonych stawów,
  • postać wtórna – w przypadku występowania czynników powodujących uszkodzenie stawu, takich jak na przykład: urazy (przewlekłe i ostre), wady wrodzone i choroby rozwojowe, choroby metaboliczne i endokrynologiczne, występowanie innych chorób kości i stawów.

Jak zbudowany jest staw?

Poszczególne stawy mają różne funkcje, dlatego też w zależności od ich umiejscowienia i przeznaczenia różnią się dokładną budową. Możemy jednak wskazać trzy typowe dla każdego stawu elementy:

  • powierzchnie stawowe – powierzchnie mogą mieć różny kształt, najczęściej jednak dzielimy je na główkę, czyli wypukłą część i panewkę stawową, czyli część wklęsłą,
  • torebka stawowa – osłona stawu, która ma za zadanie łączyć ze sobą powierzchnie stawowe,
  • jama stawowa – niewielka przestrzeń między powierzchniami stawowymi, wypełniona mazią stawową, która zmniejsza tarcie i zapewnia swobodne poruszanie.

Elementami stawu mogą być także: więzadła stawowe, obrąbek stawowy, kaletki maziowe, trzeszczki, łąkotki, kosmki maziowe, fałdy maziowe.

W chorobie zwyrodnieniowej stawów chodzi do uszkodzenia wszystkich elementów stawu.

Czynniki wpływające na ryzyko choroby zwyrodnieniowej stawów

  • nadwaga i otyłość,
  • wiek 40+,
  • wyczynowe uprawianie sportu,
  • czynniki zawodowe – praca fizyczna i nadmierne obciążenie stawów,
  • wady postawy,
  • brak aktywności fizycznej i osłabienie mięśni,
  • przebyte urazy,
  • nieprawidłowy zrost kości po złamaniu,
  • inne choroby stawów,
  • choroby metaboliczne i endokrynologiczne.

Objawy choroby zwyrodnieniowej stawów

  • ból – stopień nasilenia dolegliwości bólowych zależy od stadium choroby. Początkowo ból może być niewielki i występować jedynie podczas ruchu, a ustępować podczas spoczynku. Mogą też występować tzw. bóle startowe, czyli dolegliwości pojawiające się na początku wykonywanej czynności, występujące po czasowym bezruchu. W zaawansowanym stadium choroby zwyrodnieniowej stawów bóle mogą towarzyszyć Pacjentowi niezależnie od okoliczności (w ruchu, w spoczynku, w nocy) i znacznie przybrać na sile.
  • ograniczenie ruchomości w stawie – zajęte chorobowo stawy charakteryzują się zmniejszeniem zakresu ruchów i znacznym pogorszeniem funkcjonowania. Chorobowe zmiany w strukturze stawu prowadzą również do zaniku mięśni w jego okolicy.
  • krótkotrwała sztywność – najczęściej sztywność stawów występuje  po okresach bezruchu i spoczynku w ciągu dnia, a także po obudzeniu się i trwa krócej niż 30 minut,
  • trzeszczenia – w szczególności odczuwane w ruchu, do trzeszczenia dochodzi w wyniku degradacji stawu i tarcia o siebie powierzchni stawowych, któremu w zdrowym stawie zapobiega maź stawowa,
  • wysięk w stawie,
  • niestabilność stawu,
  • zniekształcenie stawu

Rozpoznanie i leczenie

Rozpoznanie choroby zwyrodnieniowej stawów zawsze poparte jest dokładnym wywiadem medycznym i badaniem przedmiotowym, podczas którego specjalista ocenia: wygląd stawu, dokładną lokalizację bólu, występowanie wysięku, na ile utrudniony jest zakres ruchomości w stawie, trzeszczenia w stawie, siłę mięśniową, stabilność więzadeł, czy prawidłowość postawy Pacjenta. 

Leczenie choroby zwyrodnieniowej stawów możemy podzielić na niefarmakologiczne i farmakologiczne. Postępowanie niefarmakologiczne jest niezbędnym sposobem leczenia i podstawą skutecznej terapii. Najważniejszym celem leczenia jest zmniejszenie dolegliwości odczuwanych przez Pacjenta oraz przywrócenie sprawności w jak największym stopniu.

Leczenie choroby zwyrodnieniowej stawów jest indywidualnie dopasowane do Pacjenta i przyczyn, z powodu których występuje schorzenie. Może ono obejmować:

  • dietoterapię –  w chorobie zwyrodnieniowej stawów niezwykle ważne jest utrzymanie prawidłowej masy ciała. U Pacjentów z nadwagą występuje ryzyko wystąpienia znacznie cięższego przebiegu choroby,
  • rehabilitację – odpowiednio dobrana aktywność fizyczna i rehabilitacja pomogą przywrócić sprawność w stawie, zmniejszyć dolegliwości i utrzymać prawidłową siłę mięśniową,
  • odciążenie stawu – do tego celu używa się pomocy, takich jak: stabilizatory, ortezy, wkładki ortopedyczne, kule, laski chodziki,
  • podawanie leków zmniejszających ból,
  • podawanie glikokortykosteroidów,
  • dostawowe podanie kwasu hialuronowego, czyli naturalnie występującego w ludzkim organizmie głównego elementu płynu stawowego, który odpowiada za kontrolowanie prawidłowej siły tarcia między elementami chrząstki stawowej,
  • terapia osoczem bogatopłytkowym, czyli autologicznym materiałem pobranym z obwodowej krwi Pacjenta, bogatym w czynniki wzrostu stymulujące komórki do regeneracji.
06 października 2021#Porady

Czym jest równowaga kwasowo-zasadowa organizmu? Równowaga kwasowo-zasadowa to stan, w którym w naszym organizmie zostaje utrzymane prawidłowe pH. Co może zmienić pH naszej krwi? Nie wszyscy zdajemy sobie sprawę z tego, że ogromne znaczenie ma w tym przypadku dieta. Prawidłowe pH krwi to wąski zakres określany w wartościach od 7,35 do 7,45. Wartość ta zapewnia […]

24 września 2021#Badania krwi

Tarczyca jest gruczołem wydzielania wewnętrznego umieszczonym w dole przedniej części szyi. Jej najważniejsza funkcja to utrzymywanie równowagi hormonalnej naszego organizmu. Pod wpływem TSH produkowanego w przysadce mózgowej tarczyca wytwarza dwa ważne hormony: FT3 i FT4. Patologie w czynności tarczycy mogą powodować skutki, które odczuje cały nasz organizm, takie jak: wypadanie włosów, zmęczenie/nadmierne pobudzenie, problemy z […]

21 września 2021#Zdrowie

Czym jest tarczyca? Tarczyca jest gruczołem odgrywającym kluczową rolę w prawidłowym funkcjonowaniu naszego układu hormonalnego. Ten umieszczony w dole przedniej części szyi organ ma ogromne znaczenie w zachowaniu homeostazy całego organizmu. Część z nas kojarzy tarczycę z badaniem poziomu TSH (hormonu tyreotropowego), jednak nie jest on hormonem produkowanym przez tarczycę. TSH to hormon produkowany przez […]

07 września 2021#Porady

Zdrowy styl życia ma wpływ na stan naszego organizmu. Oczywiście istnieją też czynniki na które nie mamy wpływu, np. choroby o podłożu genetycznym, jednak dzięki zachowaniu kilku podstawowych zasad dotyczących zdrowego stylu życia możemy uniknąć rozwoju wielu schorzeń i polepszyć jakość naszego samopoczucia. Czy zastanawiałeś/łaś się kiedyś jaki tryb życia prowadzisz i co możesz w […]

Cookies

Nasza strona wykorzystuje pliki cookies. Dalsze korzystanie z niej oznacza ich akceptację.

Nowy numer telefonu

Wszystkie nasze Centra Medyczne korzystają z nowego, wspólnego numeru telefonu: 22 100 45 20.